Nutri Diabet

Phòng ngừa biến chứng bàn chân ở người bệnh tiểu đường

28,05,2021

Người bệnh đái tháo đường có nguy cơ mắc nhiều biến chứng nghiêm trọng. Trong đó, biến chứng bàn chân là một trong những nguyên nhân trực tiếp đe dọa sức khỏe và tâm lý của người bệnh. Vì vậy, phòng ngừa biến chứng bàn chân ở người bệnh tiểu đường là vấn đề quan trọng và thiết yếu cần được quan tâm và tìm hiểu.

Nguyên nhân gây ra các biến chứng bàn chân ở người bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường có thể gây ra hai vấn đề ảnh hưởng đến bàn chân như sau:

  • Bệnh thần kinh đái tháo đường. Bệnh tiểu đường nếu không được kiểm soát có thể làm hỏng dây thần kinh của bạn. Nếu bạn bị tổn thương dây thần kinh ở chân và bàn chân làm giảm cảm giác, bạn có thể không cảm thấy nóng, lạnh hoặc đau ở đó. Nếu bạn không cảm thấy vết cắt hoặc đau ở bàn chân vì bệnh lý thần kinh, vết cắt có thể trở nên tồi tệ hơn và bị nhiễm trùng. Các cơ bàn chân có thể không hoạt động đúng do các dây thần kinh đi đến các cơ bị tổn thương khiến bàn chân của bạn không điều chỉnh đúng tư thế và tạo quá nhiều áp lực lên một điểm ở bàn chân.
  • Bệnh mạch máu ngoại biên. Bệnh tiểu đường cũng gây ảnh hưởng đến lưu lượng máu. Nếu lưu lượng máu không tốt, sẽ mất nhiều thời gian hơn để vết đau hoặc vết cắt lành lại. Nếu bạn bị nhiễm trùng không lành hoặc khó lành vì lưu lượng máu đến nuôi dưỡng vết thương bị kém thì vết thương đó có nguy cơ bị loét hoặc hoại tử.

5 dạng tổn thương bàn chân vô cùng nguy hiểm ở bệnh nhân tiểu đường

Theo các bác sĩ chuyên khoa có 5 dạng tổn thương bàn chân vô cùng nguy hiểm ở bệnh nhân tiểu đường như sau:

  • Biến đổi ngoài da: Khi các dây thần kinh chỉ huy liên quan đến da và các hoạt động tái tạo, làm ẩm da bị tổn thương do tiểu đường khiến cho da ở chân bệnh nhân có hiện tượng khô ráp, nứt nẻ thậm chí là bong tróc.
  • Chai chân: biến chứng chai chân xuất hiện ở bệnh nhân tiểu đường do áp lực ở gan bàn chân bị tăng lên. Hiện tượng chai chân khá phố biến và thường gặp ở nhiều người bình thường nên các bệnh nhân bệnh tiểu đường thường chủ quan và không quan tâm dẫn tới nhiều hệ quả đáng tiếc. Trường hợp các vết chai chân có điều kiện phát triển to ra, các vết nứt, loét tại các vị trí phải chịu áp lực cao do trọng  lực dễ dàng gây ra hiện tượng thiếu máu nuôi, dễ viêm loét, nhiễm trùng, hoạt tử …cho bàn chân của người bệnh.
  • Biến dạng bàn chân: biến chứng thần kinh bệnh tiểu đường khiến cho nhiều bệnh nhân mất cảm giác ở bàn chân (không thể điều chỉnh tư thế bàn chân, không cân bằng lực tác động một cách sinh lý trực tiếp lên bàn chân…) lâu dần sẽ làm biến đổi các bộ phận cơ, da cùng các khớp bàn chân. Biến chứng tiểu đường này khiến cho bàn chân bệnh nhân bị biến dạng và rất dễ viêm loét cũng như bị tấn công bởi các vi khuẩn từ các vị trí phải chịu áp lực cao.

  • Loét chân: biến chứng này thường xảy ra ở bệnh nhân tiểu đường do các yếu tố quan trọng sau: Giảm – mất cảm giác đến từ biến chứng tổn thương thần kinh, khiến người bệnh khó nhận biết cảm giác đau, nóng – lạnh… làm giảm khả năng tự bảo vệ; Mạch máu vùng xa tim của bệnh nhân Tiểu đường thường dễ bị tình trạng xơ vữa – co mạch làm giảm tưới máu cũng như giảm nhận oxy và dưỡng chất. Điều này làm giảm khả năng miễn dịch cục bộ tại các vùng thiếu máu khi có yếu tố nhiễm trùng. 
  • Cắt cụt chân: đây là biến chứng tiểu đường nặng nề nhất do các vết loét chân tiểu đường không được điều trị hiệu quả. Khi ổ nhiễm trùng ở bàn chân quá lớn, trong điều kiện thiếu máu và oxy ở các tế bào máu dễ dàng khiến cho bàn chân của người bệnh bị hoại tử, Theo thống kê, nếu được phát hiện sớm, điều trị kịp thời các biến chứng bàn chân thì có thể ngăn ngừa được tới 85% các trường hợp phải cắt cụt chi.

Phòng ngừa biến chứng bàn chân ở bệnh nhân tiểu đường

Biến chứng bàn chân ở bệnh nhân tiểu đường vô cùng nguy hiểm và để lại hậu quả nghiêm trọng. Song theo các bác sĩ chuyên khoa thì các biến chứng tiểu đường này để có thể được khắc phục và hạn chế nếu bệnh nhân biết cách phòng ngừa biến chứng hiệu quả.

  • Kiểm tra bàn chân hàng ngày

Tự kiểm tra từ trên xuống dưới bàn chân. Có thể nhờ người thân nhìn giùm bàn chân nếu không nhìn thấy rõ.

Nên chọn một thời điểm cố định trong ngày để dễ nhớ, chọn nơi có ánh sáng tốt, sử dụng một chiếc gương để dễ quan sát lòng bàn chân.

Cần kiểm tra cả những kẽ chân, kẽ móng xem có vết xước, vết chai sạn, vết rộp…Kiểm tra da có bị khô nứt, bị đỏ, nóng hay bị căng khi sờ bất cứ vùng nào của bàn chân.

Kiểm tra sự phát triển của móng chân có bất thường, móng quặp vào trong không.

  • Vệ sinh bàn chân sạch sẽ

Sử dụng xà phòng nhẹ và nước ấm (khoảng 370C là tốt nhất) để rửa chân mỗi ngày, chú ý lau thật khô, nhẹ nhàng, không cọ xát mạnh.

Nếu da quá khô có thể sử dụng các loại kem giữ ẩm da, đặc biệt chú ý vùng gót chân, không thoa lên kẽ chân.

Cắt móng tay, móng chân thường xuyên, cắt móng thẳng ngang tránh cắt quá sát phần da và không cắt vào khóe móng.

  • Bảo vệ đôi chân với giày và vớ

Luôn mang giày dép để tránh đạp lên các mảnh chai, vật sắc nhọn mà người bệnh không nhìn thấy được. Không nên mang dép kẹp vì có thể gây loét ở giữa ngón cái và ngón thứ hai. 

Tránh mang giày quá chật vì dễ gây các vết phồng rộp ở da; luôn mang vớ khi cần phải mang giày để tránh phồng chân.

Cần kiểm tra giày trước khi mang để đảm bảo không có bất cứ vật nào trong giày như cát bụi, côn trùng… có thể gây tổn thương đôi chân.

  • Cẩn thận với nhiệt độ

Khi dùng nước nóng tắm, rửa chân thì không dùng chân để kiểm tra nhiệt độ nước do cảm giác da của bệnh nhân ĐTĐ đã bị suy giảm. Nên kiểm tra nhiệt độ nước bằng nhiệt kế, mu bàn tay hoặc khuỷu tay. Ban đêm cần mang vớ chân để giữ ấm (nếu trời lạnh) trước khi đi ngủ. Không sưởi ấm chân bằng lò than, viên gạch nung nóng; không dùng nước nóng để xông hơi bàn chân hoặc ngâm chân; không đốt lá ngải hơ chân…vì dễ gây bỏng.

  • Giữ cho mạch máu được lưu thông dễ dàng hơn

Nâng cao chân bằng 1 chiếc ghế khác khi ngồi.

Không ngồi bắt chéo chân quá lâu.

Không đi những đôi vớ chật hoặc thắt nút quanh cổ chân.

Cử động ngón chân trong 5 phút 2-3 lần trong ngày.

Tập vận động bàn chân hàng ngày để tăng lưu thông mạch máu ở bàn chân như: đi bộ, đạp xe,…

  • Uống nhiều nước: bệnh ĐTĐ thường gây tiểu nhiều làm người bệnh mất nước; vì vậy, cần uống nhiều nước hơn 2 lít nước/ngày để bù đắp lượng nước thiếu hụt và giúp da luôn được tươi tắn khỏe mạnh.
  • Khi bị các tổn thương da, hay có cục chai sần ở bàn chân… không nên tự xử lý tại nhà mà phải đi khám ở cơ sở y tế để được điều trị kịp thời và được hướng dẫn chăm sóc để tránh biến chứng nặng hơn.

Những lưu ý trong chế độ dinh dưỡng của bệnh nhân tiểu đường

Để hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa các biến chứng tiểu đường, chúng ta cần lưu ý đến chế độ dinh dưỡng cho người bệnh.

Theo đó, cần hạn chế tối đa các thực phẩm chứa quá nhiều chất đạm và protein như: thịt đỏ, da và mỡ động vật… Các thực phẩm chứa chất kích thích như bia rượu, thuốc lá đặc biệt là các sản phẩm chứa nhiều đường như bánh kẹo..

Thay vào đó, chúng ta có thể xây dựng cho bệnh nhân 1 chế độ ăn uống hợp lý và lành mạnh hơn với nhiều chất xơ tiêu hóa và các sản phẩm tách béo, hoặc thay thế đường như: sữa tách béo, đường ăn kiêng, đường dừa…

Đặc biệt, người bệnh tiểu đường có thể bổ sung 1-2 ly sữa tiểu đường Nutri Diabet mỗi ngày, giúp ổn định đường huyết, ngăn ngừa biến chứng hiệu quả.

Sữa Nutri Diabet có chỉ số đường huyết thấp, sử dụng đường ISOMALT không làm tăng nhanh đường huyết và bổ sung các axit béo không no (MUFA, PUFA) hỗ trợ hệ tim mạch. Nutri Diabet là sữa tiểu đường tốt nhất trên thị trường hiện nay, được các bác sĩ và chuyên gia đầu ngành khuyên dùng.

Với các biện pháp ngăn ngừa biến chứng bàn chân bệnh tiểu đường cùng với tư vấn chế độ ăn uống cho bệnh nhân tiểu đường, hy vọng rằng bạn đọc sẽ có thêm thông tin và kiến thức để biết cách chăm sóc cũng như ngăn ngừa biến chứng tiểu đường cho người bệnh.

Tin tức liên quan

Chọn thực phẩm phù hợp cho người bệnh tiểu đường với chỉ số đường huyết (GI)

11/06/2021

Chọn thực phẩm phù hợp cho người bệnh tiểu đường với chỉ số đường huyết (GI)

Bệnh đái tháo đường là nguyên nhân hàng đầu gây ra mù lòa, suy thận, nhồi máu cơ tim, đột…
Xem thêm
Top 6 thực phẩm tốt nhất giúp giảm mỡ máu hiệu quả cho người bệnh tiểu đường

11/06/2021

Top 6 thực phẩm tốt nhất giúp giảm mỡ máu hiệu quả cho người bệnh tiểu đường

Rối loạn mỡ máu ở người bệnh tiểu đường là nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim…
Xem thêm
Giải pháp đẩy lui biến chứng tê bì chân tay ở người bệnh tiểu đường

09/06/2021

Giải pháp đẩy lui biến chứng tê bì chân tay ở người bệnh tiểu đường

Tê bì chân tay ở người bệnh tiểu đường không chỉ là biến chứng gây khó chịu mà còn có…
Xem thêm
10 lưu ý dành cho người bệnh đái tháo đường trong mùa dịch Covid-19

09/06/2021

10 lưu ý dành cho người bệnh đái tháo đường trong mùa dịch Covid-19

Trong thời điểm dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp như hiện nay, người bệnh đái tháo đường là một…
Xem thêm
Hạ đường huyết đột ngột ở người bệnh tiểu đường phải làm sao?

27/05/2021

Hạ đường huyết đột ngột ở người bệnh tiểu đường phải làm sao?

Hạ đường huyết có thể gặp ở nhiều đối tượng nhưng phổ biến nhất là những người bị tiểu đường…
Xem thêm
CHẾ ĐỘ LUYỆN TẬP PHÙ HỢP VỚI BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

24/04/2021

CHẾ ĐỘ LUYỆN TẬP PHÙ HỢP VỚI BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Chế độ tập luyện tốt và đúng sẽ rất hữu ích giúp kiểm soát tốt lượng đường trong máu và…
Xem thêm